Terwijl Europese landen hun oude schuilkelders opknappen, groeit er een privémarkt voor bunkers. De prijzen lopen uiteen: van zo’n 3.000 tot 5.000 euro per vierkante meter voor een basisuitvoering, tot wel 1 miljoen euro voor een luxe ondergrondse woning. De vraag is: wordt ondergronds schuilen net zo normaal als een appartement kopen in de stad? En wie beschermt straks beter: de overheid of de particulier?
Van simpele koker tot luxe ondergrondse suite
De markt is breed. Er zijn compacte betonnen kokers, maar ook complete suites met luchtfilters, zonnepanelen en hermetisch afgesloten deuren. Bedrijven zoals Il Mio Bunker, Burrowed LTD, BunkerBauer en de Zweedse Nuclear Bunker Company profiteren van de toenemende onzekerheid. Vooral Zwitserland, Zweden en Finland hebben hun nationale schuilplaatsen nog op orde, maar steeds meer Europeanen zoeken hun eigen plan B.
Terug van weggeweest
Tijdens de Koude Oorlog waren bunkers overal, als symbool van nucleaire dreiging. Na 1991 verdwenen veel voorzieningen: ze werden ontmanteld of raakten in verval. Nu keren ze terug — niet alleen in defensieplannen, maar ook in particuliere tuinen. De reden is simpel: wie zich kwetsbaar voelt, zoekt een eigen oplossing.
De prijzen: van haalbaar tot exclusief
Doordat publieke voorzieningen zijn afgebouwd, ontstond er een markt voor privébunkers.
- Basismodellen: 3.000–5.000 euro per m². Een unit van 30 m² kost dan 90.000–150.000 euro. Dat is exclusief graafwerk, vergunningen en aansluitingen.
- Luxe modellen: vanaf een half miljoen, met topsegmenten rond de 1 miljoen euro. Deze zijn uitgerust met keukens, zonnepanelen, water- en luchtfilters en beveiligde toegangscontrole.
Voor veel gezinnen is een basismodel prijzig maar niet ondenkbaar. Leveranciers beloven bouwtijden van enkele maanden dankzij modulaire constructies.
Luxe als lifestyle
De verschillen zitten in afwerking en voorzieningen. Zware deuren, overdruksystemen en back-upstroom geven extra zekerheid. Voor sommigen is de bunker niet alleen noodvoorziening maar ook een tweede verblijf, bedoeld om weken of maanden comfortabel door te brengen. Veiligheid wordt zo onderdeel van een levensstijl.
Publiek vs. privaat
Niet elk land laat het volledig aan de markt over. In Zwitserland is wettelijk vastgelegd dat elke inwoner toegang moet hebben tot een schuilplaats. Ook Zweden en Finland investeren opnieuw in hun civiele bescherming. In landen zoals Nederland, waar publieke dekking ontbreekt, groeit de interesse in private alternatieven. Gemeenten zoeken nog naar manieren om dit ruimtelijk en juridisch in te passen.
De motor achter de vraag: onzekerheid
De oorlog in Oekraïne en de angst voor escalatie wakkeren de markt verder aan. Bedrijven melden toenemende belangstelling, vooral uit Polen, Nederland en Duitsland, waar gezinnen en kleine collectieven naar oplossingen zoeken. Waar overheden geen garanties bieden, vullen particuliere initiatieven het gat — tegen een prijs.
Uiteindelijk draait het om een persoonlijke afweging: wat is gemoedsrust waard, en hoeveel risico wil je nemen?
- Adobe Stock