Loop door het schoonmaakpad van de supermarkt en je ziet een regenboog aan wasmiddelen. Er is witwasmiddel, bontwasmiddel, fijnwasmiddel, wolwasmiddel en zelfs eentje speciaal voor zwarte kleding. Fabrikanten doen vermoeden dat elke stof en kleur zijn eigen formule vereist. Maar volgens de Consumentenbond is dat maar deels waar. In werkelijkheid zijn veel producten nagenoeg hetzelfde – met hooguit wat kleine aanpassingen in geur, schuimvorming of toevoegingen.
Witwasmiddel bevat bijvoorbeeld optische witmakers die stoffen witter laten lijken en vaak ook een lichte bleekwerking hebben. Daardoor houdt het witte kleding helder, maar kan het donkere stoffen juist aantasten. Gebruik je het voor zwarte was, dan loop je kans dat je kleding sneller vervaagt. Bontwasmiddel bevat juist géén bleek, zodat kleuren behouden blijven. Kortom: dat verschil is zinnig, maar vooral tussen wit en bont.
De fijne kneepjes van fijnwas
Dan is er nog de categorie fijnwasmiddel, bedoeld voor delicate stoffen zoals zijde en wol. Hier is voorzichtigheid geen overbodige luxe: gewone wasmiddelen bevatten enzymen die vet en eiwit afbreken – prima voor vlekken, maar funest voor natuurlijke vezels. Fijnwasmiddelen zijn milder, bevatten geen bleek en hebben een lagere pH-waarde. Volgens de Consumentenbond geldt: “Niet alle fijnwasmiddelen zijn geschikt voor wol of zijde. Kijk daarvoor op de verpakking.”
Wolwasmiddelen gaan nog een stap verder. Ze zijn pH-neutraal, bevatten geen enzymen én produceren meer schuim, waardoor de wrijving in de trommel vermindert. Dat betekent minder slijtage en zachtere stoffen. Zo bezien is een apart wolwasmiddel geen overbodige luxe, maar een beschermlaagje voor je kasjmier trui.
De zwarte was-mythe
En dan die flessen speciaal voor zwarte kleding die de supermarktrekken vullen. Volgens marketingclaims behouden ze de diepe kleur van donkere stoffen, maar in de praktijk is het verschil 'discutabel' aldus MAX Vandaag. Een gewoon bontwasmiddel zonder bleekmiddel doet hetzelfde. Zwarte wasmiddelen bevatten hooguit een extra kleurbeschermer of geurstof, maar die voegt nauwelijks waskracht toe. Kortom: handig voor wie van aparte flessen houdt, maar overbodig voor wie het simpel wil houden.
Wil je donkere kleding langer mooi houden? Dat zit niet zozeer in het middel, maar in het wasgedrag: was op lage temperatuur, keer kleding binnenstebuiten en gebruik niet te veel wasmiddel. Te veel sop laat restjes achter die kleuren dof maken.
Wanneer één wasmiddel wél genoeg is
In de meeste huishoudens volstaat een goed bontwasmiddel voor het grootste deel van de was. Daarmee kun je zowel lichte als donkere kleuren wassen, zolang je witte was apart houdt. Alleen voor echt delicate stukken – wol, zijde of handwas – loont het om een speciaal middel te gebruiken. De rest is vaak marketing: verschillende geurtjes, verpakkingen en beloftes die meer over verkooppraat gaan dan over schoonmaakresultaat.
Wie zijn kast dus vol heeft staan met vijf soorten wasmiddel, kan gerust schrappen. Twee soorten volstaan: één voor gewone was (bont) en één voor delicate stoffen. De rest is vooral goed voor de omzet van de fabrikant.
- MAX Vandaag, De Consumentenbond
- Adobe Stock