TV geluid: Explosies te hard, stemmen te zacht? Met deze wijziging is dat verleden tijd

Het eeuwige volume-dilemma

Het is waarschijnlijk de grootste ergernis tijdens een filmavond op de bank. De acteurs fluisteren alsof ze een staatsgeheim delen, maar zodra de achtervolging inzet, trillen de ramen uit je sponning door de harde muziek en explosies. Je zit de hele avond met de afstandsbediening in je hand het volume te regelen als een soort DJ.

Veel mensen denken dat het aan hun oren ligt of dat de speakers van hun platte televisie gewoon slecht zijn. Hoewel dat laatste vaak klopt (in een platte tv past geen goede klankkast), is de hoofdoorzaak anders. Films worden gemixt voor de bioscoop. Daar heb je enorme speakers en is het grote verschil tussen hard en zacht geluid (dynamisch bereik) bedoeld als speciaal effect. In je woonkamer met een soundbar of tv-speaker is dat effect vooral heel irritant.

De verborgen oplossing in je menu

Gelukkig hoef je niet direct naar de winkel te rennen voor dure apparatuur. De oplossing zit vaak al in je televisie, maar fabrikanten verstoppen die optie nogal goed. Bijna elke moderne smart-tv heeft namelijk een instelling die speciaal is gemaakt om dit probleem te tackelen.

Deze functie gebruikt slimme software om de frequenties van menselijke stemmen te herkennen. Terwijl de achtergrondgeluiden, de bas en de muziek worden gedempt, wordt het spraakkanaal juist naar voren gehaald. Hierdoor komen de dialogen boven het geweld uit, zonder dat je het volume naar standje doof hoeft te draaien.

Zo heet het op jouw toestel

Omdat elke fabrikant eigenwijs is, heet deze functie helaas niet overal hetzelfde. Het is dus even graven in de geluidsinstellingen. Bij merken als LG en Samsung zoek je vaak naar termen als Clear Voice, Spraakversterking of Dialoogverbetering.

Heb je een Sony? Kijk dan eens naar de optie Voice Zoom. Ook Philips heeft vaak een Clear Dialogue modus. Soms zit het verstopt onder de algemene geluidsmodus. Als die op Film of Cinema staat, is het contrast tussen hard en zacht vaak het grootst. Zet hem eens op Standaard of Nieuws, dat doet vaak al wonderen voor de verstaanbaarheid.

De nachtmodus als alternatief

Kun je de spraakversterker niet vinden? Zoek dan naar de Nachtmodus of Dynamic Range Compression. Deze functie doet iets vergelijkbaars, maar dan grover. Het maakt de harde geluiden zachter en de zachte geluiden harder. Het geluid wordt hierdoor wat vlakker, wat minder spectaculair is bij een explosie, maar wel ideaal als je gewoon wilt horen wat de hoofdrolspeler zegt zonder de buren wakker te maken.

Waarom wij dit zelf moeten doen

Je vraagt je misschien af waarom zenders dit niet standaard oplossen. In Duitsland zijn ze daar al verder mee. Zenders als ARD en ZDF zenden een speciaal audiospoor mee dat puur gericht is op heldere spraak. In Nederland kennen we dat helaas nog niet.

Voorlopig moeten we het in Nederland dus doen met de slimme trucjes in onze eigen televisie.