Een mysterieus kasteel is na duizend jaar gevonden dankzij deze speciale lasers

De verdwenen burcht

Het klinkt als het begin van een spannende avonturenfilm. Eeuwenlang ging het gerucht dat er in het kanton Thurgau een belangrijk middeleeuws kasteel moest liggen. Oude teksten uit de elfde eeuw spraken over een vesting die in het jaar 1079 met de grond gelijk gemaakt zou zijn. Het was geen geval van ouderdom, maar van puur geweld.

Het kasteel sneuvelde tijdens een heftige ruzie tussen twee machtige geestelijken: Abt Eckehard II van Reichenau en Abt Ulrich III van St. Gallen. Later zou het herbouwd zijn door lokale heren, maar waar het precies stond? Niemand die het wist. Historici twijfelden tussen drie locaties, waaronder de grond van een oud klooster, maar hard bewijs ontbrak. Totdat onderzoekers besloten om niet met scheppen, maar met lasers te gaan zoeken.

Dwars door de bomen

Ze gebruikten LiDAR-technologie. Dit is een revolutionaire techniek waarbij vanuit een vliegtuig miljoenen laserstralen op de aarde worden afgevuurd. Het geniale hiervan is dat deze stralen dwars door het dichte bladerdak van het bos heen kijken. De computer filtert de bomen weg en wat overblijft is een haarscherpe 3D-kaart van de kale bodem.

Op de beelden zagen de archeologen ineens iets opvallends in het gebied Töbeli. De grond toonde twee kunstmatige plateaus die werden omringd door steile greppels. Voor een leek ziet het eruit als een hobbelig stukje bos, maar voor kenners was het onmiskenbaar: dit zijn de perfecte contouren van een zogeheten mottekasteel.

Dit type verdedigingswerk kwam vanaf de tiende eeuw overwaaien uit Frankrijk. Het bestond uit een kunstmatige aardeheuvel (de motte) met daarop een houten toren, en een veilige voorburcht. Het was populair omdat je het snel kon bouwen met ongeschoolde arbeiders.

Pijlpunten als stille getuigen

De lasers hadden de locatie verraden, maar om het zeker te weten moesten de onderzoekers toch even de grond in. Tijdens een kleine, gerichte proefopgraving vonden ze direct de bevestiging waar ze op hoopten. Ze haalden potscherven, ijzeren voorwerpen en drie middeleeuwse pijlpunten naar boven.

Deze pijlpunten zijn waarschijnlijk de stille getuigen van de gewelddadige ondergang van het kasteel in 1079. Het lost ook een ander historisch raadsel op. Een pauselijk document uit 1152 gaf ooit toestemming om een klooster te bouwen "op hun kasteel". Nu blijkt dat de resten van dit kasteel waarschijnlijk veel verspreider liggen dan gedacht.

Voorlopig met rust gelaten

Ondanks de enorme opwinding gaan ze het kasteel niet direct helemaal uitgraven. De archeologen hebben besloten de bodem voorlopig met rust te laten. De aarde is de beste bescherming voor de resten. Het bos bewaart zijn geheim dus nog even, maar het mysterie van de ruziënde abten is na duizend jaar eindelijk opgelost.