De eerste beelden van deze nieuwe satelliet zijn binnen en ze geven reden tot grote zorg

We kijken vaak naar de ruimte om te dromen, maar soms is de blik omlaag veel belangrijker. Een gloednieuwe Europese satelliet heeft zijn eerste foto's naar de aarde gestuurd en de boodschap is helder.

De eerste beelden van deze nieuwe satelliet zijn binnen en ze geven reden tot grote zorg

Ogen in de ruimte

Vorige maand werd hij met succes gelanceerd: de Sentinel-1D. Het is de nieuwste en meest geavanceerde aanwinst van het Europese Copernicus-programma. Dit project heeft als hoofddoel om de gezondheid van onze planeet 24 uur per dag in de gaten te houden. Waar oudere satellieten vaak onbruikbaar waren als het bewolkt was of als de zon onderging, kijkt dit nieuwe staaltje techniek dwars door alles heen.

Dankzij geavanceerde radar-technologie ziet de Sentinel-1D dag en nacht, weer of geen weer, tot op de centimeter nauwkeurig wat er gebeurt op het aardoppervlak. De eerste beelden die nu zijn binnengekomen, variërend van de ijsvlaktes op Antarctica tot de bossen in Noord-Europa, zijn haarscherp. En hoewel de ingenieurs bij de ESA juichen om de technische perfectie, is wat er op de foto's staat minder vrolijk stemmend.

Kritieke zones in beeld

De beelden bevestigen wat wetenschappers al vreesden: bepaalde gebieden op aarde veranderen in een angstaanjagend tempo. De satelliet focust zich op zogeheten kritieke zones waar de effecten van klimaatverandering en vervuiling het hardst toeslaan.

Denk aan afbrokkelende ijskappen op de polen en veranderende kustlijnen in Europa. Doordat deze nieuwe satelliet de verouderde Sentinel-1A vervangt, is de stroom aan data voor de komende tien jaar gegarandeerd. We kunnen nu niet meer wegkijken of zeggen dat we het niet wisten. De satelliet levert het keiharde, onweerlegbare bewijs van hoe snel onze leefomgeving verandert.

Politieagent op zee

Maar de Sentinel-1D doet meer dan alleen het klimaat in de gaten houden. Hij fungeert ook als een soort stille politieagent op zee. De radar kan namelijk schepen zien die hun officiële zender (AIS) bewust hebben uitgezet.

Normaal gesproken zendt elk schip een signaal uit met zijn positie en identiteit. Als de satelliet wél een groot schip ziet op de radarbeelden, maar géén digitaal signaal ontvangt, gaan alle alarmbellen af bij de kustwacht. Dit betekent vaak dat het schip iets te verbergen heeft. Denk aan illegale visserij, drugssmokkel of het stiekem lozen van olie.

Dankzij deze nieuwe ogen in de lucht wordt de zee een stukje veiliger en wordt het voor criminelen en milieuvervuilers een stuk lastiger om zich te verstoppen op de grote, donkere oceaan.

Italiaans succesverhaal

De techniek achter deze radar is overigens een succesverhaal van jarenlang onderzoek. In Italië wordt al sinds de jaren tachtig gewerkt aan deze specifieke systemen. Wat begon als een militair project om de vijand in de gaten te houden, wordt nu ingezet om de aarde te redden.

Wetenschap