Vergeten ziekte keert terug in Europa: gevallen van lepra vastgesteld in Roemenië en Kroatië

Terug van weggeweest

Als je aan lepra denkt, zie je waarschijnlijk beelden voor je van geïsoleerde gemeenschappen op afgelegen eilanden en mensen die hun ledematen verliezen. In West-Europa dachten we dat we veilig waren, maar deze week kwam er toch verontrustend nieuws naar buiten.

De gezondheidsautoriteiten in Roemenië hebben alarm geslagen. In de stad Cluj-Napoca zijn twee jonge vrouwen van 21 en 25 jaar positief getest op de bacterie. Het is voor het eerst in meer dan veertig jaar dat de ziekte daar weer officieel opduikt.

Ook in het populaire vakantieland Kroatië is het raak. In de kuststad Split werd een man gediagnosticeerd, het eerste geval in dat land sinds 1993. De schrik zit er goed in bij de lokale bevolking, want lepra staat bekend als een onzichtbare sluipmoordenaar.

De incubatietijd kan namelijk bizar lang zijn. Soms duurt het wel twintig tot dertig jaar na besmetting voordat je de eerste symptomen krijgt, wat betekent dat je de bacterie jarenlang ongemerkt bij je kunt dragen.

Geen reden voor massale paniek

Moeten we ons nu direct zorgen maken over een nieuwe epidemie in Europa? Volgens de experts valt dat gelukkig mee. De gevallen in zowel Roemenië als Kroatië zijn zogeheten importgevallen. De vrouwen in Roemenië werkten in een massagesalon en kwamen oorspronkelijk uit Indonesië. De man in Kroatië kwam uit Nepal.

De minister van Volksgezondheid in Roemenië benadrukt dat er geen reden is voor paniek. Lepra is namelijk helemaal niet zo besmettelijk als we vroeger dachten in de Middeleeuwen. Je moet echt langdurig en intensief huidcontact hebben met een onbehandeld, besmet persoon om het te krijgen.

Even iemand een hand geven, in dezelfde bus zitten of naast iemand staan in de supermarkt is absoluut niet genoeg. Bovendien is de ziekte tegenwoordig prima te genezen met een simpele cocktail van antibiotica, mits je er op tijd bij bent. Na de eerste dosis medicijnen ben je vaak al niet meer besmettelijk.

Wereldwijd nog steeds een probleem

Hoewel wij het zien als een ziekte uit het verleden, is lepra wereldwijd nog steeds springlevend. Elk jaar komen er meer dan 200.000 nieuwe gevallen bij, vooral in India, Brazilië en Indonesië. Het treft vooral mensen in arme omstandigheden die geen toegang hebben tot goede zorg.

De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie die langzaam de zenuwen en de huid aantast. Het begint vaak onschuldig met vlekken op de huid die lichter van kleur zijn. Het verraderlijke is dat deze vlekken gevoelloos worden. Je voelt daar geen warmte, kou of pijn meer.

Als dit niet behandeld wordt, kunnen er vergroeiingen ontstaan aan handen en voeten, simpelweg omdat je niet voelt dat je jezelf verwondt of verbrandt. Maar zolang we in Europa goede gezondheidszorg hebben en artsen alert blijven op deze importgevallen, blijven de horrorscenario's uit het verleden gelukkig precies daar: in het verleden.